SOGI logo1

Dana 31. marta 2010. godine, Komitet ministara Savjeta Evrope usvojio je preporuku državama članicama o „mjerama za borbu protiv diskriminacije po osnovu seksualne orijentacije ili rodnog identiteta“.

To je bila istorijska odluka. Gospodin Thorburn Jagland, Generalni sekretar Savjeta Evrope, prepoznao je preporuke kao prvi međunarodni pravni instrument koji se konkretno bavi diskriminacijom po ovim osnovama, koje on dodatno opisuje kao „jedan od najznačajnijih, najdugotrajnijih i najtežih oblika diskriminacije“.Naglašavaju da su ljudska prava univerzalna i da se odnose na sve pojedince, a samim tim i na LGBT osobe.

  • Potvrđuje činjenicu da su LGBT osobe već vjekovima izložene diskriminaciji zbog njihove seksualne orijentacije ili rodnog identiteta.
  • Prepoznaje da je potrebna specifična akcija kako bi se osiguralo puno uživanje ljudskih prava LGBT osoba, i propisuje mjere koje zemlje članice trebaju da sprovode.

Preporuka je jednoglasno usvojena od strane 47. zemalja članica Savjeta Evrope. Iako nije pravno obavezujuća, kao što je to slučaj sa konvencijama, Preporuka se oslanja i zasniva na postojećim pravno obavezujućim dokumentima, koje su usvojile zemlje članice, pa time i nameće jasnu obavezu implementacije njenih glavnim elemenata.

Preporuka se sastoji iz tri dijela: preambula, koja postavlja kontekst njenog usvajanja i osnovne principe koje vode ovaj dokument; drugi, operativni dio Preporuke, koji je veoma sažet i koji navodi opširne mjere koje se trebaju preduzeti; i treći dio koji uspostavlja specifične mjere koje omogućavaju uživanje prava i borbu protiv njihovog kršenja u različitim oblastima, uključujući: zločine iz mržnje, govor mržnje, sloboda udruživanja, izražavanja i okupljanja, pravo na poštovanje privatnog i porodičnog života, zapošljavanje, obrazovanje, zdravstvo i stambeno zbrinjavanje, sport, pravo na azil i diskriminacija po više osnova. Preporuka takođe sadrži i dio o ulozi nacionalnih struktura koje obezbjeđuju ljudska prava.

Preporuka takođe sadrži i Obrazloženje, koje sadrži informacije o međunarodnim instrumentima za ljudska prava i pravne presedane na kojima se zasnivaju određene mjere iz Preporuke i Dodatka.

NVO Juventas je izаbrаna dа bude zаdužen zа proces nadgledanja implementacije preporuka Komitetа ministаrа Sаvjetа Evrope CM / Rec (2010)5 o mjerаmа zа borbu protiv diskriminаcije po osnovu seksuаlne orijentаcije ili rodnog identitetа, sprovedenih od njenog usvajanja. Projekаt je rezultirаo sveobuhvаtnim izvještаjem i uspješnim zаstupаnjem.

Cilj ovog projekta bio je doprinos efikasnom nadgledanju sprovođenja Preporuke od strane država članica, kao i povećanje kapaciteta LGBT organizacja kako bi sprovele evidenciju zasnovanu na zastupanju u Evropi, naročito u vezi sa sprovodjenjem Preporuke. 

U okviru projekta, Juventas je obavljao dvije ključne aktivnosti:

  1. Dokumentovanje nivoa do kog su Preporuke implementirane u Crnoj Gori od njihovog usvajanja, te kreiranje sveobuhvatnog izvještaja o istom. Svrha ovog izvještaja je da procijeni koliki je napredak napravljen od strane crnogorskih vlasti u sprovođenju Preporuke, kao i da istakne oblasti u koje je neophodno uložiti dodatne napore. Dokumentovanjem mjera koje su sprovedene i onih koje nijesu, ovaj izvještaj pruža osnov za mjerenje daljeg napretka u sprovođenju Preporuke u godinama koje slijede. Izvještaj ima dvije ciljne grupe. Prije svega, na nacionalnom nivou, izvještaj je namijenjen političkim liderima i državnim službenicima koji su odgovorni za sprovođenje preporuka i drugo, Komitetu ministara Savjeta Evrope koji su usvojili Preporuku, kako bi sproveli reviziju napretka ka njenoj implementaciji u 2013. godini. Namjera je bila da ovaj izvještaj doprinese toj reviziji.
  2. Zastupanje u cilju motivisanja države da popuni praznine koje su identifikovane u dokumentacionoj fazi.

Metodologija

Procjena napretka koju izvještaj pruža odnosi se na konkretne mjere koje su predložene u Preporuci. Lista mjera potiče iz teksta Preporuke i Dodatka, dopunjena dodatnim detaljima navedenim u Obrazloženju.

 

Podaci korišćeni za procjenu napretka dobijeni su iz više izvora:

  • Odgovori ministarstava na pitanja Juventasa, koja se odnose na konkretne mjere, sprovedene u cilju ispunjavanja obaveza koje Preporuke predlažu.
  • Informacije iz objavljenih izvora, kao što su izvještaji o Crnoj Gori od strane Komesara Savjeta Evrope za ljudska prava, odnosno „Diskriminacija na osnovu seksualne orijentacije i rodnog identiteta u Evropi“.
  • Istraživanja i dokumentacija koju je pripremio Juventas i druge nevladine organizacije.
  • Informacije i dokumentacija dobijena od vladinih radnih grupa koje se bave izradom nacrta Nacionalne strategije za borbu protiv homofobije: Radna grupa za izradu programskog dokumenta za borbu protiv homofobije sa Akcionim planom, Radna grupa za sprovođenje analize zastupljenosti ljudskih prava LGBT osoba u obrazovnom sistemu Crne Gore, Radna grupa za izradu analize zakonskih propisa iz ugla LGBT prava.
  • Izvještaji iz elektronskih i štampanih medija u Crnoj Gori.

 

Donator
ILGA-Europe

Više o organizaciji ILGA Europe:

http://www.ilga-europe.org/home/about_us/what_is_ilga_europe